بستن
FA EN AR RU FR

چاپ کتاب مبانی زيبا شناسی در عرفان اسلامی

چاپ کتاب مبانی زيبا شناسی در عرفان اسلامی


چاپ کتاب مبانی زيبا شناسی در عرفان اسلامی

 

 

کتاب مبانی زيبا شناسی در عرفان اسلامي تحریر دکتر علی کريمیان صيقلاني عضو هیات علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه گیلان توسط انتشارات سازمان مطالعه وتدوين کتب علوم انسانی دانشگاهها(سمت)، مرکز تحقيق و توسعه علوم انسانی و دانشگاه گيلان به چاپ رسيد.

 

کتاب مذکور شامل چهار فصل تحت عناوین زیر می‌باشد:

1 - فصل اول مبانی زيبايی شناسی در عرفان اسلامي(الف:مبانی معنا شناختي)

2 - فصل دوم :مبانی زيبايی شناسی در عرفان اسلامي(ب:مبانی هستی شناسي)

3 - فصل سوم:مبانی زيبايی شناسی در عرفان اسلامي(ج:مبانی معرفت شناسي)

4 - فصل چهارم:مبانی زيبايی شناسی در عرفان اسلامي(د:مبان ارزش شناختي)

 

يشگفتار:

 

گرايش به زيبايي، به عنوان يک تمايل اصيل انساني، همواره مورد توجه اصحاب خرد بوده است. شايد بتوان ادعا کرد که مطالعات پيرامون جمال و زيبايي، از کهن­ترين دل­مشغوليهای انديش وران بوده و گسترة وسيع پهنة تاريخ، گاه به فراوانی قريحه­های پر احساس، شاهد گفتگويی پُر حرارت پيرامون آن و گاه، به انجماد ارواح تهی از ذوق، شاهد به سردی گرائيدن آن بوده است. اين پيشينه، از منظر علمی هم، در نوسان و سرشار از آراء گوناگون است. برخی به جنبة طبيعی و فطری زيبايي، برخی به بُعد مادی و ظاهری آن، برخی به ابعاد متافيزيکی و ماوراء طبيعی آن و ... همت گماشته و به گونه­­های مختلف به برافروختن روشنايی اين بحث در بين ديگر مباحث علمی مبادرت ورزيده­اند.

در يک جمع­بندی کلی مي­توان مدعی شد به رغم ستوده بودن اين تلاشها، بيشتر رويکردها در زيبايي­شناسي، سطحی و محدود به زيباييهای ظاهری و محسوس است. به ويژه در عصر کنونی که بشر به بهانة تجدد همه جانبه، افزون بر بي­مهری به ميراث تاريخی خود، تلاش کرده هنر و زيبايي­شناسی را هم همانند هر عرصة ديگري، منعزل از پيشينه، عصری و دنيوی کند. زيبايي­شناسی معاصر، نه تنها از معرفت­شناسي، بلکه از لحاظ روش­مطالعه هم با آنچه در سنت و دين رايج بود، زاويه گرفته و پيامد اين فاصله، بروز مشکلات بسياری در زمينة علمی و عملی بوده است.

اما در زيبايي­شناسی وحياني، عارفان مسلمان با الهام از آيات قرآن و روايات معتبر، به باطن زيبايی بيشتر توجه کرده، خداوند را منبع زيبايی و عالم را جلوة جمال الاهی يافته و بدين­سان بُعد قدسی زيبايی را دريافته­اند. ترديدی نيست که عرفان به علت موضوع و هدفش، به عنوان شاخه­ای مهم و علمی اصالی در بين شاخه­های دانش مطرح است. چه اينکه هدف نهايی خلقت برای انسان آن گاه کشف مي­شود که بر اثر سلوک عرفاني، سالک بتواند حقيقت هستی را، که همان عالم لاهوت است، يافته و وحدت ملک و لاهوت را نظاره کند. عارفان مسلمان بر اين باورند که به مدد مساعدت و ياری وحي، گونه­ای معرفت نسبت به هستی مي­يابند که ايشان را در زمينه­های گوناگون ياری کرده و از جمله، در تأسيس مبانی زيبايي­شناسی و هنر و نيز ابداع رويکرد متفاوت از آنچه در محافل هنر از گذشته تا کنون رايج بوده، توانمند مي­سازد.

اين تحقيق مي­کوشد تا مبانی و اصول علمی زيبايي­شناسی در آثار عارفان مسلمان را که ريشه در کتاب و سنت دارد، استخراج و بررسی کند. مبانی مطرح در اين نوشتار، به طور عمده در چهار گروه مبانی معناشناختي، هستي­شناختي، معرفت­شناختی و ارزش­شناختی سازماندهی شده و تلاش بر اين است تا هر مبنا در قالب فصلی جداگانه و با ساختاری منطقي، مورد بررسی قرار گيرد. همچنين تبيين رابطه عرفان و زيبايی و يافتن منابع قرآنی مبانی زيباشناسی که عرفان راستين از آن بهره­مند شده است از مسأئل اساسی اين تحقيق است. همانطور که از عنوان انتظار مي­رود، تلاش اين نوشتار معطوف به افق­گشايی از چهرة مبانی زيبايي­شناسی عرفانی به مساعدت وحی به عنوان برترين ادراک يقينی و معرفت بخش، در آثار عارفان است.